Wat Is Stimmen En Waarom Is Het Belangrijk Voor Autisten?

Polygon Art by Isidore

Het is #Stimtober en dus een goed moment om je meer te vertellen over stimmen. Zoals ik al in mijn vlog van vorige week liet weten is stimmen afkomstig van het Engelse woord (self) stimulation, ofwel zelfstimulatie. Stimmen is een vorm van zelfregulatie voor autisten. Het valt in de DSM onder het ‘B’ kopje van repetitief gedrag en komt bij zowel kinderen als volwassenen met autisme voor. Stims kunnen zowel positief als negatief zijn. In Stimtober vieren we natuurlijk de vrijheid om te kunnen stimmen zonder beperking vanuit onze omgeving.

Er zijn verschillende manieren om te stimmen. Deze repetetieve handelingen hebben allemaal met onze zintuigen te maken. Autisten stimmen om verschillende redenen. Een stim kan ontstaan uit angst, paniek, woede, stress, blijdschap, plezier, ontspanning en nog vele andere redenen. Een stim is alleen negatief als er sprake is van zelfbeschadiging. Het is echter vaak de omgeving die onschuldige stims als ongewenst bestempelen en de autist er op aanspreken en het af proberen te leren. Stims kunnen aangeleerd en afgeleerd worden, maar dit moet de keuze van de autist zelf zijn en nooit onder dwang worden afgeleerd. Stimmen is namelijk zelfregulatie, dit betekend dat de autist dankzij de stim zelf in staat is om zijn of haar emoties beter te reguleren. Stimmen helpt bij de prikkelverwerking. Het is belangrijk om je te realiseren dat met stimmen een meltdown of shutdown voorkomen kan worden en moeilijke situaties beter verdragen kunnen worden. Het is dus echt in het belang van de autist om accepterend te zijn tegen over de betreffende stim. Er zijn verschillende manieren om te stimmen. Voor elke zintuig is er wel een stim. Hier volgt een lijstje:

Visueel – De Ogen (Zien)

Veel mensen zijn visueel ingesteld, ook autisten die vaak zeer gedetailleerd waar kunnen nemen en soms zelfs een fotografisch geheugen hebben. Ondanks dat er ook sprake kan zijn van overgevoeligheid voor bijvoorbeeld licht van de zon of stroboscopen kunnen autisten veel plezier beleven aan een visuele stim, omdat hier zelf controle over te hebben is. Visuele stims worden door hun dan ook vaak als plezierig ervaren. Een visuele stim is bijvoorbeeld een lamp die het sterrenstelsel op het platfond weergeeft. Ook worden bijvoorbeeld regenboog glitters en parelmoer glans nagellak als bijzonder prettig ervaren. Tekenen kan ook een vorm van stimmen zijn, net als het in herhaling kijken van je favoriete film.

Auditief – De Oren (Horen)

Luister jij al een maand lang hetzelfde nummer dagelijks in de herhaling? Het zou zomaar eens kunnen dat je een auditieve stim hebt. Het bespelen van een muziek instrument kan een (geaccepteerde) manier van stimmen zijn. Het slaan op potten en pannen is wellicht minder geaccepteerd, maar net zo goed een stim. De meeste autisten zijn echter hypergevoelig voor geluid en zullen misschien liever oorbeschermende koptelefonen dragen. Het grote verschil zit in het wel of niet hebben van controle over de geluiden.

Verbaal – De Mond (Klank)

Een bekend fenomeen bij autisten is echolalia; het herhalen van woorden of geluiden. Ook komt neuriën en fluiten veel voor als je bijvoorbeeld staat af te wassen of aan het fietsen bent. Vaak irriteerd de omgeving zich het meest aan hoorbare stims en willen ze deze nogal eens als eerste afleren. Veel autisten zijn dan ook op volwassen leeftijd wellicht vergeten dat zij als kind erg verbaal stimde.

Gustatoir – Mond (Proeven)

Er zijn ook eetbare stims. Zo ben ik gek op de smaak en het gevoel van een bifi worstje eten. Popcorn vind ik ook erg ontspannen. Het kauwen op je eigen haren is ook een manier van stimmen. Een negatieve uiting is het overeten aan bijvoorbeeld chips of chocolade. Het tegenovergestelde, het niet eten en helaas een eetstoornis ontwikkelen kan ook. We hebben het hier niet meer over stimmen, maar wel een belangrijk probleem voor sommige autisten, in het bijzonder vrouwen; de overgevoeligheid voor voeding. Smaak en textuur kunnen een zeer negatief gevoel opwekken waardoor ze vermeden worden. Er wordt geschat dat 20 tot 30 % van de jong volwassen vrouwen met een eetstoornis autisme hebben als onderliggend probleem. Ik vermoed dat dit evenzeer kan gelden voor vrouwen met overgewicht.

Kinesthetisch – De Huid (Voelen)

Het plezierige gevoel van aanraking van zachte materialen op de huid is een stim. Ikzelf heb een aantal stoffen waar ik echt super blij van wordt zoals suede en corduroy. Ook spelen met je eigen haren tussen je vingers door of een stimtoy gebruiken, is stimmen. Negatieve uitingen van de kinesthetische stim zijn het knijpen in de huid bijvoorbeeld het constant puistjes uitknijpen; het snijden met een scherp object in de huid; het bijten in de vingers om velletjes weg te trekken; het openkrabben van wondjes of het bijten op je tong/wang. Dit heeft te maken met nociceptie, het kunnen voelen van pijn, ik denk dat als er sprake is van ondergevoeligheid en het niet waarnemen van pijn dat een autist dan extremere middelen gaat gebruiken om toch zichzelf waar te kunnen nemen.

Olfactoir – Neus (Ruiken)

Ruiken kan een erg prettige stim zijn. Zelf ben ik helemaal weg van de geur van boeken en kan ik soms een boek uit de kast pakken gewoon om er even aan te ruiken. Gezien ik echter een heel sterk reukvermogen heb is dit een weinig gebruikte stim voor mij omdat ik vaak negatief reageer op de meeste geuren. Je favoriete parfum kan een stim zijn of de geur van vers gemaaid gras.

Negatieve Stims Veranderen

Zoals duidelijk werd zijn stims dus voornamelijk een positieve manier om met de prikkelverwerking om te gaan middels zelfstimulatie. Er bestaan echter ook negatieve manieren om te stimmen. Besef je nu, naar aanleiding van dit artikel dat jij een negatieve stim hebt, dan kun je die proberen te veranderen als jij dat wilt. Hoe je dat kunt proberen te doen gaat als volgt:

  1. Wordt je bewust van de negatieve stim (bijvoorbeeld tong bijten) en probeer te achterhalen in welke situaties je dit doet (bijvoorbeeld altijd tijdens de vergaderingen op werk, als je tv zit te kijken of een ander moment)
  2. Bedenk wat een positieve vervangende stim zou kunnen zijn (bijvoorbeeld een favoriet liedje opzetten of over je hand wrijven) dat je meteen in kan zetten op elk moment.
  3. Ga nu heel bewust om met je negatieve stim door het actief te vervangen voor de nieuwe positieve stim zodra je merkt dat je dit aan het doen bent. Blijf dit doen tot dat het een natuurlijke manier voor je wordt en je de oude negatieve stim niet meer doet.
  4. Lukt het je niet om dit zelfstandig te doen dan kun je proberen om het met therapie op te lossen. Een goede counselor of psycholoog zou je bij dit proces kunnen helpen.

Vindt je het onderwerp stimmen ook zo interessant en wil je meer voorbeelden ervan dan raad ik je aan om online te zoeken op het Engelse woord “Stimming” waardoor je erg veel informatie kunt vinden. Ook is de hashtag #Stimtober op social media een goede manier om persoonlijke berichten er over te vinden.

0 Reacties

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

*

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.

©2019 Gewoon Autastisch!

Translate »

Login met je gegevens

Je gegevens vergeten?